In mijn Billiton tijd had ik contact met mijn Engelse collega Graham Almandras over uitdrukkingen in onze beide talen Engels en Nederlands. In deel 1 daarover (klik hier), zet ik uiteen hoe dat zat. Hier volgt deel twee van de lijst. En andermaal excuses voor de onverzorgde layout. Het lukt me niet het goed te krijgen.

Geen keus                                                                Hobson’s choice
niets te klagen hebben/je natje en je droogje –
– hebben/brood op de plank hebben            having three hots and a cot
zo gaat het nou eenmaal                                    that’s the way the cookie crumbles
dutje doen/uiltje knappen/                              catch a little shut eye/ taking a nap/take-
tukje doen –forty wings
nou breekt mijn klomp                                       I’ll be a monkey’s uncle
het is kiezen of delen                                           you can’t have your cake and eat it too
voor iets alles over hebben                               give an arm and a leg for something
een dure vakantie                                                 an arm and a neck holiday
het ene gat met het andere vullen                 borrow from Peter to repay Paul
lood om oud ijzer                                                  six of one and have a dozen of the other
er niet veel aan hebben                                     fat lot of use is that
de vuile was binnen houden                            keep your skeleton in the cupboard
niet de vuile was buiten hangen                     no dirty linnen outside
het kan me niet schelen                                     I don’t give a monkey’s
fluitje van een cent                                               piece of cake
ijzeren voorraad, –
– wat achter de hand houden                          put some cards up your sleeve
daar zou ik wel bij willen zijn                           I would like to be a fly on the wall when that –
– happens
wat niet weet, wat niet deert                           ignorance is bliss
als de kat van huis is,
dansen de muizen op tafel                               when the cat is away, the mice will play
twee weten meer dan één                                two heads are better than one
een standje geven                                                give a flea in the ear
van een koude kermis thuiskomen/er bekaaid van –
– af komen                                                               get away with a flea in the ear
water naar de zee dragen                                 grinding water/pee in the sea
dagje vrij hebben                                                 a swan day/swanning-off
stille wateren hebben diepe gronden         still waters run deep
een druppel op een gloeiende plaat           drop in the ocean/drop in the bucket
als een olifant in de porseleinkast                like a bull in a china shop
aan het kortste eind trekken                           holding the short end of the stick
dat is de kroon op het werk                             that crownes all/that is the crowing touch
vlees noch vis                                                        neither here nor there
twee handen op één buik                                two hands in one glove
je kunt je niet met hem –                                   you can dress him up, but you can’t take him
vertonen                                                                  -out
niet langer blijven dan noodzakelijk is       don’t outstay ones welcome
the strijdbijl begraven                                        bury the hadgets
het is het oude liedje                                           it sounds like a broken record
zijn wilde haren kwijt raken                             losing ones wild oats
ieder woord is teveel                                           any speech is a humbug
boos uit elkaar gaan                                            parting on a bad note
ik voel me als een vis in het water,,,
voel me goed                                                          I’m feeling fit as a fiddle
niet durven                                                              losing ones nerve
poolshoogte nemen                                            to feel the ground

In de periode 1982 – 1987 werd ik door werkgever Shell bij dochter Billiton gedetacheerd. Billiton is nog steeds een mijnbouwbedrijf dat zogeheten non-ferro metalen uit de grond haalt (mijnbouw), bewerkt (raffineren en smelten) en verkoopt aan andere industrieën. Denk aan bauxiet (grondstof voor aluminium), tin, lood, koper, zink, nikkel, titanium, enzovoort. Dat even als achtergrond, maar het doet voor deze blog niet zo ter zake.

Deze blog gaat namelijk over Nederlandse uitdrukkingen en de Engelse vertaling ervan. Ik werkte in de financiële organisatie van Billiton International Metals, het hoofdkantoor in Den Haag en rapporteerde aan een Engelsman, Graham Almandras. Hij was aan accountant van het prestigieuze ‘Institute of Chartered Accountants of England and Wales’, de Engelse variant van de Nivra.

Ik kwam met hem gaandeweg over de uitdrukkingen te spreken. Hier volgen er een paar. Sommige zijn algemeen bekend, sommige niet en leveren een bijzondere en leuke kijk op de Engelse taal op. Ik verdeel ze over een paar blogs. Excuses overigens voor het niet uitlijnen van de tekst. In het concept staat het wel allemaal netjes in lijn en onder elkaar. Na het ‘safen’ niet meer.

Het kaf van het koren scheiden  – separate the men from the boys
de lamme leidt de blinde  – the blind leading the blind
de pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet  – the pot calling the kettle black
als puntje bij paaltje komt  – when push comes to shove
als er stront aan de knikker komt  – when the shit hits the fan
om de hete brei heen dansen  – beating around the bush
gedane zaken nemen geen keer – no use crying over spilled milk
het ijzer smeden als het heet is – strike the iron while it’s hot
het derde wiel aan de wagen zijn  – to play the goosberry
op het hellend vlak zitten – being on the thin end of the wedge
wie de schoen past, trekke hem aan –  if the cap fits, wear it
die niet waagt, die niet wint  – nothing ventured, nothing gained
vervelend iemand – pain in the neck/pain in the ass
klaar is Kees – Bob’s your uncle
door de zure appel heen bijten – grin and bear it/swallow the bitter pill
wegwezen/het hazepad kiezen – get the flock out of here
Iedere Jan, Piet en Klaas  – Every Tom, Dick and Harry
Jan en Alleman  – Joe Blocks down the road
wat een weer! – the wind’s got a bite of it
het komt met bakken uit de hemel  – it is raining cats and dogs
op de koop toenemen  – take the rough with the smooth
kletspraat  –  goobledeecook
ik zal je eens wat anders vertellen! – that’s a different cattle of fish!
Heb je het tegen mij? –  are you talking to me or chewing a brick?
geen blad voor de mond nemen  – calling a spade a spade (or a fucking shovel)
de puntjes op de ‘i’ zetten – dotting the ‘i’s’ and crossing the ’t’s’
twee vliegen in een klap slaan  – kill two birds with one stone.

Dit is deel 1 van de lijst. Een volgende keer volgt nog een deel.