Amerika en zijn politieke systeem: impasse

Onlangs was ik op bezoek in Washington DC. Ik heb alle bezienswaardigheden gezien, De White House, het Lincoln Memorial, het Vietnam Monument, Korea, noem maar op. Prachtige gebouwen in een prachtige stad. Werkelijk een prachtige stad.

 

Ook het Capitool kwam aan de beurt. Een enorm gebouw, een soort paleis, boven op een heuvel: Capitol Hill. Goed gepositioneerd, omdat je er als het ware letterlijk tegenop kijkt: tegen het bolwerk waar ‘democratie aan het werk’ is. Met overigens daar weer boven een symbool: Persephoné. Het enige symbool dat de Amerikaanse democratie boven zich duldt: het symbool van de vrijheid!
Niettemin had ik over het Capitool mixed feelings: we weten dat Amerika’s politiek volledig in het moeras zit. De twee partijen – Democraten en Republikeinen in het Congres, de wetgevende macht – zitten muurvast en houden elkaar én de president, de uitvoerende macht, in de houdgreep. Bijna geen enkele wet wordt aangenomen en als het al lukt wordt de wet in sommige staten vervolgens dermate uitgekleed, dat zodoende het oorspronkelijke doel weer teniet wordt gedaan.
De staten hebben die macht, want de staten zijn behoorlijk autonoom. Federale wetgeving, uit Washington dus, dient veelal in de staten door lokale wetgeving te worden geïmplementeerd.
Even terzijde. Wist je dat het Amerikaanse federale model is gebaseerd op de Unie van Utrecht van 1579, waarbij Willem van Oranje een vroege vorm van een federale unie smeedde. Later werd dat De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.

 

De impasse in de VS komt voort uit het niet tijdig aanpassen van het democratisch systeem, het niet meegaan met de tijd: toen men begon, ruim tweehonderd jaar geleden en de communicatiemiddelen nog primitief waren, moest men ‘kiesmannen’ kiezen, die vanuit de lokale politiek naar Washington werden gestuurd, om daar een stem uit te brengen. Dat is begrijpelijk omdat men met paard en wagen reisde.

 

Bovendien ontwierp men destijds een systeem met een combinatie van evenredige vertegenwoordiging en een districtenstelsel. Daardoor ontstond een situatie waarbij last en ruggespraak en lokale invloeden de overhand kregen. Net als in de eerder genoemde Republiek der Verenigde Nederlanden.

 

Er werd namelijk een methode gevonden waarbij de autonome staten, groot en klein, op een rechtvaardige manier in Washington werden vertegenwoordigd. Dit werd ingevuld door in het House of Representatives de counties en de districten zodanig vertegenwoordigers te laten kiezen, dat daarmee de grootte van de staat werd gereflecteerd, op basis van inwoneraantallen. In de Senate kreeg iedere staat echter evenveel vertegenwoordigers, namelijk twee.

 

Dat alles is begrijpelijk in de situatie van tweehonderd jaar geleden. Maar vervolgens heeft men het zo gelaten. Men was niet in staat dat te veranderen, het aan te passen aan de veranderende eisen van de moderne tijd.

 

Dus als een wet in het Congres al wordt aangenomen en gegeven dat hij dan geheel door de tegenstanders is uitgekleed, is er veel aan lokale toezeggingen weggegeven. De kostprijs voor een aangenomen wet is dus hoog.

Het dubbele gevoel zit hem dus in het feit dat dit land, met zo’n prachtige democratische geschiedenis, dat zoveel grootse mensen heeft voorgebracht, niet (meer) in staat is zijn verantwoordelijkheid te nemen en stappen tot hervorming te zetten. Zo jammer en ook zo gevaarlijk, omdat het door zijn kracht en invloed enorme effecten sorteert voor andere landen en werelddelen.

4 reacties op “Amerika en zijn politieke systeem: impasse

  1. Het klopt helemaal dat de besluitvorming in de VS muurvast zit. Ik ben het er ook mee eens dat dit komt door de politiek-bestuurlijke inrichting.

    Toch heb ik wel een 'maar' toe te voegen, voor de nuance. En dat is dat Amerika een gigantisch land is om te besturen. Ondanks dat het systeem 200 jaar oud is, is het ergens wel logisch dat er zoveel checks and balances zijn. Dat de federale staat de individuele staten niet kan overheersen, en dat grote staten niet kleine staten kan overrulen. Want hoe houd je anders de boel bij elkaar?

    Frappant genoeg hebben we nu in Europa de kans om hier zelf mee te gaan experimenteren. Want hoe verenigd en geïntegreerd moet de Europese Unie worden? Meteen zie je dezelfde tendensen, zeker hier in Nederland. Wij willen niet overheerst worden door Europa en ook niet door grotere natiestaten binnen Europa zoals Frankrijk of Duitsland (Nederland schurkt nu aan tegen Duitsland, maar als de crisis voorbij is dan zijn we misschien weer vriendjes met de kleine landjes tegen de grote). Als we de komende tijd Europa zouden verenigen, dan is de kans dus groot dat we eenzelfde systeem instellen als de Amerikanen. Ondanks dat we zien hoe dat 200 jaar later bij hun is afgelopen!

    Bart

    ps: ik heb hier een mooi boek voor in de aanbieding, met een hoofdstuk waarin het debat van de Founding Fathers heel goed maar ook leesbaar wordt geanalyseerd.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.